«Тобылдың» қайта үздік болатынына сенемін»: Сенхаджи – «Реал» ойыншысымен достық, РПЛ және еурокубоктар туралы

Маусымды сәтсіз бастағаннан кейін «Тобыл» трансферлік нарыққа шықты. Қорғаныстың сол қанатын күшейту үшін Хорватия жасөспірімдер құрамасының бұрынғы футболшысы Антонио Боршич, ал орталықты нығайту үшін франциялық «Сошо» клубының тәрбиеленушісі Райан Сенхаджи шақырылды. Екінші ойыншының бэкграунды кино желісіне ұқсайды: әлемдік жұлдыздармен байланысы бар ол осы уақытқа дейін алты елде ойнап үлгерген.

ASnews.kz сайтына берген сұхбатында 29 жастағы алжирлік футболшы:

• «Реал» мен «Интердің» аты аңызға айналған ойыншыларымен бірге өнер көрсеткен кезін еске алды;
• Ресей және Әзербайжан чемпионаттарының деңгейіне баға берді;
• Маусымды құтқару бойынша «Тобылдың» жоспарларымен бөлісті.

Конатемен бәсекелестік

– Райан, сен мансабыңды белгілі «Сошо» клубында бастадың. Туған клубыңда өткізген уақытыңды қалай еске аласың және 1-лига немесе 2-лигада ойнауға мүмкіндік болды ма?

– Бала кезімде жолға үш сағат уақытым кететіні есімде, өйткені «Сошо» үйімнен алыс орналасқан еді. Онда өмірімнің 8-9 жылын өткіздім – бұл менің өскім келген және пайда әкелгім келген команда болды. U-19 ұжымымен бірге біз тіпті «Стад де Франс» стадионында Гамбарделла кубогын жеңіп алдық («Лионға» қарсы 2:0 есебімен).

Өкінішке қарай, ересектер деңгейінде мен тек бірнеше матчқа ғана қатыстым, сондықтан іште сәл өкініш бар. COVID-19 пандемиясы кезінде жаңа клуб табуды жөн көрдім, бұл маған ойыншы әрі тұлға ретінде қатты әсер етті. Бұл үлкен жауапкершілік жүктеген қадам еді.

– «Сошода» сен Маркюс Тюрам, Ибраима Конате, Максанс Лакруа және Люсьен Агуме сияқты топ-футболшылармен бірге болдың. Олармен қарым-қатынасың туралы айтып берші.

– Ол кезде бұл жігіттердің әлемнің ең алып клубтарында ойнап кететінін елестету мүмкін емес еді. Командалас ретінде біз бірге ойнаудан ләззат алдық және бір-бірімізге сендік. Бірақ міне, қараңызшы – жақында Конате «Реалға» ауысты, ал Лакруа соңғы сәтте Дидье Дешамнан әлем чемпионатына шақырту алды. Мұны алдын ала болжау мүмкін емес.

Әрине, біз әлі күнге дейін жақын араласамыз. Қандай жағдай болмасын, бұл жігіттердің өткен өміріндегі адамдарға деген көзқарасы өзгерген жоқ. Ибраима мен Максанс – менің қорғаныстағы бұрынғы серіктестерім, біздің арамызда ешқандай көреалмаушылық болған жоқ, тек таза әрі салауатты бәсекелестік орнады.

– 2021 жылы сен болгариялық «Монтана» клубымен келісімшартқа отырдың. Бұл жас француз үшін күтпеген бағыт болды. Бұл нұсқа қалай пайда болды және бұл тәжірибе саған не берді?

– Көп нәрсе берді. Бөтен елге келгенде жай ғана «жаман емес легионер» болу жеткіліксіз. Жергілікті ойыншылардан 3-4 есе мықты болуың керек және жаттығудан тыс жердегі қыдырыстарды ұмытуың қажет, сондықтан мен тек футболға назар аудардым. Қазір «Тобылда» да дәл сондай қалыптамын.

«Даниялықтар – таңғажайып халық»

– Даниялық «Яммербугт» және алжирлік «Кабилия» – бұлар да экзотикалық және бір-біріне қарама-қарсы командалар.

– Дания – менің мансабымдағы тамаша кезең. Адамдардың қалай өмір сүретінін көріп, олардың әртүрлі нәрселерге деген көзқарасына тәнті болдым. Футболды былай ысырып қойғанда, азаматтардың білімділігі мен мәдениеті бірден көзге түседі. Мысалы, диалог барысында 4 жасар балалар кенеттен ағылшын тіліне ауысып кете алатын.

Ал Алжирге кетуім – атажұртыма оралу болды. Менің атам – Тизи-Узу тумасы, кейбір туыстарым әлі күнге дейін сонда тұрады. Сондықтан «Кабилияда» өткізген уақытым мақтаныш сезіміне толы болды.

Дерек: Алжир жоғары дивизионы футболшыларының жалпы құны 101,95 млн еуроға бағаланады, ал Қазақстандікі – 93,07 млн еуро. Сонымен қатар, Алжирдің 16 жергілікті клубында бар-жоғы 45 легионер бар (ҚПЛ-да 156 легионер).

– Солтүстік Африка футболының қандай ерекшелігі бар?

– Шынымды айтсам, бұл мүлдем бөлек әлем. Францияда жастармен жүйелі түрде жұмыс істейді, ал Алжирде мұндай нақты жүйе жоқ. Ұзақ уақыт бойы тек ересектер командалары ғана белсенді жұмыс істеді, алау заманауи академиялар – соңғы жылдардағы құбылыс. Индустрия енді ғана дамып келеді.

Бүгінгі таңда ұлттық құрама сапында Алжир чемпионатында ойнайтын екі футболшы бар, бірақ сол жақтан шыққандар да аз емес: Амура («Вольфсбург»), Бульбина («Аль-Духаиль»), Бенсебаини... Бәрі Рамиді «Боруссиядағы» ойынын еске алып таниды, бірақ негізінде ол «Парадудан» бастаған. Бұл лиганың әлеуеті өте зор.

«РПЛ – топ деңгей, бірақ маған Ресейде қиын болды»

– Сенің еншіңде «Факел» сапында РПЛ-да өткізілген 32 матч бар. Соғыс пен мықты легионерлердің кетуінен кейін де бұл әлі де күшті чемпионат па?

– Топ деңгейде. Ресейде ең мықты клубтарға қарсы өзіңді көрсете аласың. Егер сен алғашқы сегіздіктегі командалармен ойнасаң, сені бұдан кейін ештеңе қорқыта алмайды. Ондағы тәжірибе – менің өмірімдегі ең жақсы кезеңдердің бірі.

Қомақты ресурстардың арқасында РПЛ командалары әлі күнге дейін сапалы ойыншыларды тарта алады. Не деуге болады, «Зениттен» екі бразилиялық қазір Америкаға әлем чемпионатында ойнауға кетті. Орташа есеппен олардың ареналары 35 мың көрерменді сыйдыра алады, ең нашар деген күннің өзінде – бұл шамамен «Астана Арена» сияқты стадиондар. Бастапқыда мен бұл деңгейді жете бағаламаған екенмін.

– Ромащенко Воронежде жүргеніңде сені бақылағанын мойындады. Оның айтуынша, сен 3-5-2 жүйесінде оң жақ орталық қорғаушы болып ойнағансың. Ал «Тобылдағы» рөлің қалай ерекшеленеді?

– Маған бапкер қай жерден орын берсе, сонда ойнаған ыңғайлы. Тікелей орталыққа немесе оң жаққа қойса да мәселе жоқ. Ең бастысы, футболшыға сенім білдіру керек.

Дерек: 2023/24 жылғы маусымда «Факел» лигадағы ең аз қаражатпен жарыс кестесінде 11-орынды иеленді.

– «Факелден» кетуге өзің бастамашы болғаның рас па?

– Иә, бұл менің шешімім болды. Күнделікті тұрмыс тұрғысынан Ресейде отбасыма да, маған да ыңғайлы болмады. Соңында директордан жағдайымды түсінуін өтіндім, біз өзара келісіп, қоштастық. Мен ол адамды әлі күнге дейін құрметтеймін, өйткені ол маған үлкен бәсекелестік бар мықты чемпионатқа жол ашып берді.

– Ал Қостанайда өзің және жақындарың қалай сезінуде?

– Менің осында жүргеніме екі аптадай болды. Шағымданатын ештеңе жоқ, оның үстіне кофеханалардан басқа жерлерге сирек шығамын. Көрікті жерлерді аралауға уақыт жоқ – спортшы ретінде тек өзімді күтумен айналысамын.

– «Тобылда» француз тілінде сөйлейтіндер аз емес. Бейімделуге кім көбірек көмектесіп жатыр?

– Ндиайе, Талал және Сиссемен тығыз байланыстамыз. Жігіттердің арқасында «Тобылда» көп жылдар бойы ойнап жүргендей әсердемін. Сондай-ақ, әрбір ойыншыға көмектесіп жүретін әкімші Ниязға (Шугаевқа) рақмет айтамын. Онымен тәулік бойы бірге жүреміз – тек ұйқы ғана бөледі (күледі).

Покатиловтың беделі

– Әзербайжанда сен біздің құраманың қақпашысы Покатилов ойнайтын «Сабах» клубымен екі рет кездестің. Стастың қабілеті туралы не ойлайсың?

– «Сабахқа» қарсы матчтардың қиын болғаны сонша, маған қақпашының деңгейін бағалауға бір минут та уақыт болған жоқ. Дегенмен, егер мұндай маңызды клуб Покатиловқа сенім артса, демек, ол бұған лайықты.

Көп адам біле бермейді, бірақ олардың басшылығы мамандарға, ойыншыларға, инфрақұрылымға және жанкүйерлермен қарым-қатынасқа көп көңіл бөледі. «Сабахтың» Әзербайжандағы беделі өте жоғары – бір маусымда чемпиондық пен Кубокты жеңіп алды. Сондықтан «Қарабах» қақпашысымен (Матеуш Кохальски – еск.) бірге олар, бәлкім, елдегі ең үздіктер шығар.

– Сенің бұрынғы серіктесің әрі ҚПЛ легионері құпия түрде: «Райан – салмақты, тіпті тұйықтау жігіт» деп айтты. Сен интровертсің бе?

– Иә, бұл менің тұлғалық типім. Бірнеше аптадан кейін мен ашылып, қызуқанды бола бастайтын шығармын, бірақ жалпы алғанда – мен интровертпін. Суық немесе тәкәппар емеспін, жай ғана адамдардан не күтетінімді білмеймін.

Қалай болғанда да, шетелде біз өзімізге қорғаныс сауытын киеміз. Сөйлесушіні түсіну және жүрегіңді ашу үшін белгілі бір уақыт керек. Бірақ одан кейін – мен әрқашан жанындамын және қолдауға дайынмын.

«Бұл жобаға сенемін»

– Конференция лигасының екінші іріктеу кезеңінде «Тобыл» «Паневежиспен» ойнайды. Жеребе туралы не ойлайсың?

– Менде нақты бір пікір жоқ, өйткені бұл кезеңде кез келген нәтиже болуы мүмкін. Айқын нәрсе – біз литвалықтармен болатын бәсекеге ақылмен келуіміз керек.

– «Тобыл» чемпионаттың үздік алтылығына кіре алады деп есептейсің бе?

– Маған «Тобылдың» іс жүзінде Қазақстанның топ-клубы екенін айтты. Енді жағдайды түзету үшін әр ойында жеңіске жетуіміз керек. Ең бастысы – бапкерлер штабын тыңдап, олардың идеяларын іске асыру.

Егер мен бұл командаға қосылған болсам, демек, өзімді осы жобаға толық арнаймын. Сонымен қатар, менің немесе серіктестерімнің бұған дейін танымал лигаларда ойнағаны маңызды емес – мәселе психология мен қасиеттерде. Бірі тәжірибелі ардагер, екіншісі – супертехникалық ойыншы, үшіншісі – мотиватор болуы мүмкін. Өзім адалдық пен іске деген көзқарас тұрғысынан бірінші болуға тырысамын.