Теңізшілерден де ұтылған: Байсуфиновтың Қазақстан құрамасына оралуы неге ештеңені өзгертпейді

Ұлттар лигасының төрт турынан кейін Қазақстан құрамасы топта соңғы орында келеді, ал Джон ван ’т Схипті қарапайым жанкүйерлерден бастап комментаторлар мен сарапшыларға дейін бәрі сынға алуда. Осыған байланысты Талғат Байсуфиновты қайтару туралы ұсыныстар жиілей түсті.

ASnews.kz бұл шешім емес, керісінше, бұрынғы өткен жолға қайта оралу екенін сандар мен фактілер арқылы түсіндіреді.

Бұл төртінші келу болмақ

Байсуфинов ұлттық құраманы үш рет басқарды. Соңғы рет – 2025 жылдың қыркүйек айының соңында, Әлем чемпионаты-2026 іріктеуі барысында Әли Әлиевтің орнына келді. Алдымен уақытша атқарушы болса, кейін 2026 жылдың соңына дейінгі толыққанды келісімшартқа қол қойды.

Үшінші кезеңнің қорытындысы: сегіз матч, үш жеңіс, үш тең ойын, екі жеңіліс, доп айырмасы 11:7. Ойын сайын орташа 1,5 ұпай – бұл Магомед Адиевтен кейінгі құрама тарихындағы екінші көрсеткіш. ФИФА рейтингі 118-орыннан 111-орынға көтерілді. 2026 жылдың 22 маусымында ҚФФ бапкердің өз қалауы бойынша отставкаға кеткенін хабарлады. Себептері ашық айтылған жоқ.

Яғни мәселе оның жаман жұмыс істегенінде емес. Мәселе – біз оның мүмкіндік шегін көріп қойдық және оның қай деңгейде екенін жақсы білеміз.

Имидждік қателік

Бұл шешімнің ашық айтылмайтын екінші жағы бар.

Әлиевті Байсуфинов 2025 жылдың қыркүйегінде ауыстырды. Байсуфиновты – Ван ’т Схип 2026 жылдың тамызында. Он бір айда екі бапкерлік цикл, ал енді жаңа маман тағайындалғаннан кейін екі ай өткенде бұрынғыға қайта оралу ұсынылуда. Бұл кадрлық саясат емес, бір орнында айнала беру. Сырт көзге бұл анық көрінеді: федерацияда кандидаттар қоры да, бапкер таңдау селекциясы да, маманға тым болмаса бір толық цикл беруге дайындық та жоқ. Тек іс оңбай жатқанда қоңырау шалатын жалғыз таныс телефон нөмірі бар.

Бөлек мәселе – Байсуфиновтың өзін бағалауы. Ол өзі маусымда, Адиевтен кейінгі ең үздік ұпай көрсеткішімен және 118-ден 111-ге көтерілген рейтингпен кетті. Өз шартымен, абыроймен кетті. Төрт айдан кейін біреудің тесігін жамау үшін «жұртшылықтың өтініші бойынша» маманды оралуға көндіру оңай болмасы анық. Жақсы жұмыс істеп, кезеңді жапқан бапкерден ол басқа біреумен іс оңбай қалғанда қайта шақыратын кезекші тұлғаға айналады. Бір лауазымға төртінші рет келу – федерация үшін де, оның өзі үшін де имиджге соққы.

Шетелде де осы белгі оқылады. Есімі бар кез келген бапкер Қазақстанды қарастырғанда қарапайым көріністі көреді: нәтижеге екі ай беріледі, кейін бұрынғы бапкерді қайтару бойынша қоғамдық кампания басталады. Мұндай жағдайдан кейін келуге тілек білдірушілер көбеймейді, керісінше, азаяды.

Қарашаның үш күнi

2025 жылдың 15 қарашасы, «Астана Арена», ӘЧ-2026 іріктеуінің қорытынды матчы. 9-минутта Дастан Сәтпаев айып алаңына басып кіріп, жақын бұрышты көздейді – Бельгияға қарсы 1:0. 48-минутта Ханс Ванакен есепті теңестіреді. 79-минутта Ислам Чесноков тікелей қызыл қағаз алады. Қазақстан он ойыншымен әлемнің ең мықты құрамаларының біріне қарсы 1:1 есебін ұстап тұрады. Сегіз ұпай, J тобында төртінші орын – адал, төгілген тердің нәтижесі.

18 қараша, Хорватияның Пула қаласындағы «Альдо Дрозина» стадионы. Фарер аралдарына қарсы жолдастық кездесу. 26-минут, Петур Кнудсеннің голы – 0:1. Жылдың соңғы матчындағы жеңіліс.

Иә, құрам эксперименталды болды. Бірақ Фарер аралдары негізгі құрамын шығарды: капитан Одмар Фере, Гуннар Ватнхамар, Йоаннес Бьярталид, Мартин Агнарссон, Петур Кнудсен, Адриан Юстинуссен. Пуладағы Қазақстанның бастапқы он бір ойыншысының бес ойыншысы — Малый, Әліп, Жуков, Жагоров және Каримов — бүгін Ван ’т Схиптің тұсында да негізгі құрамда шығып жүр. Бұл басқа буын туралы әңгіме емес.

Кімнен ұтылдық?

Фарер аралдары – бұл 55 мың халық, Арқалықтан да аз. Құраманың негізін таңертең жұмыс істеп, кешке жаттығатын адамдар құрайды.

Пуладағы голды Vaðhorn тұздалған балық экспорты зауытында әкесімен және ағасымен бірге жұмыс істейтін Петур Кнудсен соқты. Капитан Одмар Фере IDEmøblar/ILVA салонында бизнеске арналған жиһаз сатады. Янн Беньяминсен банкте толық ставкада жұмыс істейді. Якуп Андреасен кеме экипажының мүшесі. Оң қанатта шыққан Арни Фредериксберг 2023 жылы Grandiosa қатырылған пиццасын сата жүріп, Чемпиондар лигасы іріктеуінің сұрмергендер тізімін бастаған — бүгінде ол Kjølbro Heilsøla көтерме азық-түлік компаниясының директоры.

Толық кәсіби келісімшарттағы Қазақстан құрамасы осы командадан ұтылды – және Ұлттар лигасында да екі рет жеңе алмады.

Ван ’т Схиптің келгеніне екі ай да болған жоқ

Нидерландық маман 2026 жылдың 7 тамызында бекітілді. Алғашқы матч – 26 қыркүйекте, жеті аптадан кейін. Он бір күн ішінде команда төрт ойын өткізді: Торсхавнда Фарерлермен 1:1, Словакиядан 1:2, үйде Молдовадан 1:2, «Астана Аренада» Фарерлермен 2:2 (0:2 есебімен ұтылып жатып теңестірді).

Ван ’т Схипте бір-ақ оқу-жаттығу жиыны, ҚПЛ-дың ішкі жағдайын түсінбеу және бөгде тіл болды. Ал Байсуфиновта қазақстандық футбол жүйесіндегі жылдар бойғы жұмыс, лига мен ойыншыларды толық білу – және жартылай кәсіпқойлардан жеңіліспен әрі өз еркімен отставкаға кетумен аяқталған нәтиже болды.

Мәселе тегінде емес

Қазақстан құрамасының мәселесі бапкердің «дұрыс еместігінде» емес. Мәселе – команданың терең қорғанысқа жатып алған қарсыластардың қорғанысын бұза алмауында. Бельгияға қарсы мұның керегі жоқ – онда реактивті модель жұмыс істейді, және Байсуфинов оны өте жақсы құрды. Фарерлер мен Молдоваға қарсы керісінше нәрсе керек – ал дәл осы жерде нәтиже неше циклдан бері өзгермей келеді.

Төрт ай бұрын өзі кеткен және осы қарсыласқа ұтылып үлгерген бапкердің оралуы жаңа идея бермейді. Ол тек таныс, бұрынғы идеяны береді.

Ұлттар лигасының төрт турының қорытындысы бойынша (С лигасы, 3-топ) Қазақстан құрамасы екі ұпаймен соңғы орында. Словакия 10 ұпаймен көш бастап тұр. Фарер аралдары мен Молдова төрт ұпайдан жинап, екінші және үшінші орындарды бөлісуде. Қараша айында қазақстандықтар топтық кезеңнің соңғы екі матчын өткізеді: 13 қарашада Кишиневте «Зимбру» стадионында Молдоваға қарсы ойын, 16 қарашада өз алаңында Словакиямен өтетін матч.