«Оқжетпестің» қаһарманы және «жарақаттана беретін» «Ақтөбе» қорғаушысы: ҚПЛ-дың ең бағаланбағай қалған ойыншылары

ҚПЛ-дың 30 турының 29-ы артта қалды. Өз деңгейінен төмен өнер көрсеткен танымал футболшыларды атап өткен ASnews.kz бұл жолы өтіп бара жатқан маусымның ең бағаланбай қалған ойыншыларының топ-тізімін ұсынады. Кімдер тұрақты әрі нәтижелі ойын көрсеткенімен, жанкүйерлер мен сарапшылардың тиісті назарынан тыс қалды?

Бір клуб үшін 12 мың минут

«Атырау» – 2026 жылдың ең көп зардап шеккен командаларының бірі. Маусымды экипировкасыз бастаған «мұнайшылар» үш стадион мен екі бапкерді ауыстырды. Тамыз айында Литваның алты дүркін чемпионы Владимир Чебурин орнын Самат Смақовқа босатты, ал оған алаңда да, киім ауыстыру бөлмесінде де жедел түрде көмек қажет болды: ұжым турнир кестесінде 13-ші орында келе жатқан еді.

Құтқарушы рөлін құрамдағы ең тәжірибелі футболшы – Қуаныш Қалмұратов өз мойнына алды. 30 жастағы қаптал қорғаушысы Джордже Максимовичке нәтижелі пас беріп, «Ақтөбеге» қарсы матчта (1:1) бір ұпайды жұлып алды, содан кейін де тұрақты ойын көрсетуді жалғастырды. 44 рет допты тартып алып (лигада 4-ші нәтиже), ол допты айып алаңына 275 рет бағыттады – бұл көрсеткіш бойынша ол кез келген өзге футболшыдан асып түсті.

Бұдан бөлек, Қуаныштың осындай ілген сілтеген добы «Ертістің» көшбасшысы Руслан Юденковты өз қақпасына гол соғуға мәжбүр етті (2:3):

«Мен тоқтап, допты өткізіп жіберуіме де болар еді, бірақ ол қақпаға қарай ұшып бара жатты. Допты қайтаруға тырыстым, бірақ Қалмұратовтың пасы – радио арқылы бағытталғандай дәл болды. Сол сәтте бар амалым таусылды», – деп еске алды 39 жастағы беларусьтік футболшы.

Клуб түлегінің пайдасы оның беделімен және допсыз белсенділігімен айшықталады: серіктестеріне бағыт-бағдар беру, төрешімен диалог жүргізу және қарсыласқа ықпал ету. «Атырау» тарихындағы үшінші ардагер (157 кездесу) өзіне қарсы жасалған 76 фолды жинап, сабырлылығын жоғалтқан жоқ. Смақов үшін сөзсіз маңызды жауынгер.

Тарқаған командаға келіп, ұлттық құрамаға дейін өсті

Владислав Васильев ешқашан қиындықтардан қорыққан емес. 20 жасында әмбебап футболшы «Энергетик-БГУ» клубына ауысты. «Ole Brasil» түлегінен бөлек, Беларусьтің клубына тағы үш қазақстандық қосылды, бірақ тек ол ғана суырылып шықты: бейімделіп, 2018/19 жылғы маусымда бресттік, ал 2023/24 маусымда минскілік «Динамо» сапында чемпион атанды.

Осы жылдың ақпан айында жартылай қорғаушы Дәурен Жұмат, Дамир Марат, Аслан Дарабаев, Арсен Әшірбек және Қажымұқан Төлепберген сияқты тұлғалардан айырылған «Оқжетпеспен» келісімшартқа отырды. Бірақ Ринат Алюетов құрамды жоқтан жинап, оған лайықты орын тапты.

Үш амплуада өнер көрсеткен Васильев бес гол соғып, тоғыз нәтижелі пас берді. Оның еншісінде 25 шешуші пас бар – бұл Ойва Юккола мен Эльхан Астановтың көрсеткіштерінен (екеуінде де 16-дан) дерлік он допқа артық. Егер Қарағандының тумасы Ұлттар лигасының Молдова мен Словакияға қарсы ойындарында да осындай тиімді болса, өзіне қатысты теріс пікірлердің тас-талқанын шығарады.

Олар аутсайдерді өрге сүйреді

«Ұлытау» үш ай бойы – мамырдан тамызға дейін турнир кестесінде төртінші және жетінші орындар аралығында теңселді. Нұркен Мазбаевтың ұжымы «Оқжетпес» (2:0) пен «Елімайды» (1:0) ұтып, сондай-ақ «Тобылдың» экс-бапкері Нұрбол Жұмасқалиевті «қызметінен босата» алды (2:1).

54 жастағы маман бұл бүкіл ұжымның еңбегі екенін жиі айтады, бірақ үш есім бөлек тұр. Біріншісі – Артур Буньон. Камерундық хавбек сәтті допты тосып алу көрсеткіші бойынша премьер-лиганың үздік үштігіне енді (152) және орталық шеңберден ойынды шебер басқарады.

Жезқазғандықтармен кездесуден кейін чемпионаттың топ-клубтарының бірінің бапкері: «Олардың орталық желідегі африкалық футболшысының қалай ойнағанын көрдің бе? Бізге дәл осындай қасиеттері бар футболшы жетіспейді», – деп мойындады. Сондай-ақ бұл дәйексөз авторы сол ойында 3:1 есебімен жеңіске жеткен еді. Солақай футболшы бар-жоғы 25 жаста.

Одан да жоғары Давид Анане бой көрсетті. Литваның «Каунас» клубының экс-вингері бар болғаны үш гол соқты, бірақ әрбірін айып алаңының сыртынан бағыттады. Бұған қоса, жүйрік ганалық спортшы алты ассист беріп, Қазақстанның басты дриблері атағына ие болды – қарсыласын 96 рет алдап өтті. Бұндай еркіндікке өзге командалардың шеберлері де бара алмайды: Агустин Пасториса да (62), Луис Герра да (55) бұл межеге жете алмаған.

Соңғы қаһарман – Глеб Бухал. 2022 жылдың ақпанында Ресейдің Украинаға басқыншылық соғысы басталғанына байланысты украиндық футболшының мансабы жаңа арнаға бұрылды: Чехия мен Болгарияда өзін сынап көріп, Польшада кідірді. Қорғаушы екінші және үшінші дивизиондарда шыңдалды – 62 матч. Кейін армениялық «Ван» клубында өнер көрсетті, онда қазақстандықтар Геворг Наджарян мен Данил Анкудинов та ойнаған еді.

Алып денелі орталық қорғаушы (бойы 190 см) ҚПЛ-дың ең нәтижелі екі клубы – «Ордабасы» мен «Қайраттың» «Ұлытауды» тас-талқан етіп жеңуіне жол бермеді. Бұдан бөлек, ол 251 допты қайтаруды (лигада 4-ші нәтиже) және 369 үдемелі пасты өз еншісіне жазды – бұл амплуадағы футболшы үшін бұрын-соңды болмаған көрсеткіш. Осылайша 2026 жылдың сенсациялық командасы көптеген шабуылдарын өрбіте алды.

Дерек: осыдан бірнеше жыл бұрын Бухал өзінің өмір салты тегіне еш қатысы жоқтығын айтқан еді: «Мен бала кезімнен әзіл-оспаққа үйренгенмін, бірақ шын мәнінде менің алкогольге деген көзқарасым толықтай дұрыс: мерекеде немесе демалыс күні ғана ішуім мүмкін», – деген еді ол.

Шайзадаға бәсекеде жол берді, бірақ қарапайым командада көшбасшыға айналды

Салыстырмалы түрде көңіл көншітерлік бастамаға қарамастан, «Қызылжар» ҚПЛ-2027 маусымындағы орнын тек 29-шы турда ғана қамтамасыз етті. Сонымен қатар, Виталий Жуковскийдің командасы ең көп доп өткізгендер арасында төртінші орында (41), дегенмен Дмитрий Челядник өнері әлі де жоғары әсер қалдырады.

«Ордабасыдағы» сәтсіздіктен кейін Молдова құрамасының қақпашысы петропавлдықтардың негізгі құрамынан берік орын алды. Алаңға 29 рет шығып, ол тоғыз «құрғақ» матч өткізді және сызықтан сәтті шығу көрсеткіші бойынша бірінші орын алды (69). Тағы төрт рет пенальтиді қайтарды.

1-ші нөмірлі ойыншының іске адалдығын да айта кеткен жөн: «Дмитрий халықаралық үзілістен кейін ауырып қалды. Дене қызуы көтеріліп тұрса да, ұжымға көмектесті», – деген еді Милич Чурчич маусымдағы «Тобылдан» болған жеңілістен (0:2) кейін. 34 жас голкипер үшін сыни жас емес болғандықтан, алдағы маусымда Челядник жаңа деңгейге көтерілуі мүмкін.

Тағы кімдер ұмыт қалды?

Күтпеген жерден «Каспийде» украиндық «Кривбасстың» бұрынғы қосалқы құрам ойыншысы Ноа Ндомбази алдыңғы қатарға шықты. Голдары мен нәтижелі пастарының арқасында 25 жастағы француз ақтаулықтарға 11 ұпай сыйлады, сондай-ақ өзіндік стилімен де есте қалды – ол Ананеден кейінгі ҚПЛ-дың екінші дриблері (84 алдап өту).

Таиланд пен Ирактағы кезеңнен кейін шабуылшы Андрия Филипович кенеттен «Жеңіске» қажет болып шықты, ал «Ақтөбенің» 33 жастағы қорғаушысы Темірлан Ерланов ауыр тізе жарақатынан кейін қайта түледі. Джон ван ’т Схиптің бапкерлік штабы таңғалысын жасырмай, ардагерге 2024 жылдың басынан бері алғаш рет ұлттық құрамада ойнауға мүмкіндік берді.

Жоғарыдағы мысалдар кейбір футболшылардың маңызын жоққа шығаруға немесе төмендетуге болмайтынын көрсетеді. Бәлкім, олар топ-командалардың жұлдызына айнала қоймас немесе Еуропадан келісімшарт ала алмас, бірақ олардың тұрақты өнері сүйсіндіреді.