Дарабаевтың голы, Вайсс және Кенжебек: Қазақстан мен Словакияны не байланыстырады?

29 қыркүйекте Қазақстан ұлттық құрамасы Кошицеде Ұлттар лигасының екінші туры аясында Словакиямен ойнайды. Матч Астана уақытымен 23:45-те Кошице футбол аренасында басталады.

Бұл текетірестің тарихы қысқа, бірақ өте қызық: Қазақстан өзара екі матчта да жеңіске жеткен. Дегенмен, екі ел арасындағы байланыс бір қарағандағыдан әлдеқайда көп – ҚПЛ-дағы словакиялық колониядан бастап, ойын өтетін қалада табысты өнер көрсеткен қазақстандық футболшыға дейін. ASnews.kz барлық қызықты деректерді жинады.

Матч алдындағы жағдай

Қазақстан жарысты Фарер аралдарындағы сырт алаңдағы тең ойынмен (1:1) бастады. Алаң иелері 14-минутта Аки Самуэльсеннің күшімен есеп ашқанымен, 26-минутта қорғаушы Темірлан Ерланов қарымта гол соқты.

Ал Словакия өз алаңында Молдованы сенімді түрде ұтты – 2:0. Бұл ойында олар допқа 67% иелік етіп, 17 соққы жасады және 1,71 xG көрсеткішіне қол жеткізді. Бірінші турдан кейін словактар топ басында тұр.

Қонақтардың құрамында айтарлықтай шығындар бар: жарақаттарына байланысты Ислам Чесноков, Әлібек Қасым және Максим Самородов ойнамайды. Сондай-ақ Дастан Сәтпаев пен Бақтиер Зайнутдинов те жарақат салдарынан құрамаға шақырылған жоқ.

Матчқа хорватиялық Патрик Коларич төрелік етеді – бұл оның ересектер құрамалары деңгейіндегі дебюті.

Екі матч – Қазақстанның екі жеңісі

Қарсыластар осыған дейін небәрі екі рет кездескен, екеуі де 2022 жылғы Ұлттар лигасы аясында өтті.

7 маусым 2022, Трнава. Словакия – Қазақстан 0:1. Жалғыз голды 26-минутта Аслан Дарабаев соқты. Ол кезде құраманы Магомед Адиев жаттықтырған еді.

13 маусым 2022, Астана. Қазақстан – Словакия 2:1. Ян Вороговский (18) мен Эльхан Астанов (39) гол соқса, словактардан Матуш Беро (51) көзге түсті. «Астана Аренадағы» матчты 28 745 көрермен тамашалады. Төрт турдың қорытындысы бойынша Қазақстан он ұпаймен топты бастап тұрды.

Словакиялық БАҚ бұл жеңілістерді соңғы жылдардағы ең ауыр сәттердің бірі ретінде әлі күнге дейін еске алады.

Таркович: Трнавада ұтылған бапкер «Ақтөбеде» жұмыс істеді

Осы жерден алғашқы қазақстандық байланыс басталады. Трнавадағы матчта Словакия құрамасын Штефан Таркович басқарды. Бұл маман кейінірек «Ақтөбеде» де жұмыс істеп үлгерді. Қазақстаннан жеңілгеннен кейін ол қызметінен босатылып, Астанадағы қарымта ойынға команданы бас бапкердің міндетін атқарушы Самуэль Словак бастап шықты.

Владимир Вайсс: 14 жылдан кейінгі оралу

Қазір Словакияны Владимир Вайсс жаттықтырады – бұл жергілікті футболда барлығына танымал тұлға. Ол құрамамен алғаш жұмыс істеген кезеңінен 14 жыл өткен соң қызметіне қайта оралды.

Матч алдында Вайсс өте сақ пікір білдірді, дегенмен Молдоваға қарсы ойында командасынан шабуылда көбірек белсенділікті талап еткенін жасырмады. Оның айтуынша, Қазақстанмен ойын оңай болмайды. Ол басты мақсатты нақты белгілеп берді – топта тек бірінші орын алып, жоғары дивизионға көтерілу.

Неге Кошице?

Матч Братиславада емес, елдің шығысында – Кошице футбол аренасында өтеді. Словакия федерациясы үшін бұл қалыпты жағдай: құрама үйдегі ойындарын Братислава, Трнава және Кошице арасында үнемі алмастырып, аймақтарға бөліп өткізеді. Бұл жағдай қазақстандық жанкүйерлер үшін ойынды одан сайын ерекше ете түседі.

Кенжебек бұл жерде ойнаған

Ғалымжан Кенжебек – Қазақстан құрамасының сол қанаттағы вингері, ол 2025 жылы «Кошице» сапында өнер көрсетті. Ол қаңтар айында кипрлік «Акритастан» ауысып, словакиялық клубпен 2,5 маусымға (2027 жылдың жазына дейін) келісімшартқа отырған болатын. Алайда 2025 жылдың жазында командадан кетіп, қазақстандық «Елімайға» ауысты. Словак клубы сапында ол 10 матч өткізіп, бір гол соқты және бір нәтижелі пас берді.

ҚПЛ-дағы словак колониясы

Осы жылдар ішінде қазақстандық футболда 16 словакиялық ойыншы өнер көрсетті. Ең көп ойнағаны – қарағандылық «Шахтердің» тіреуші жартылай қорғаушысы Юлиус Сзоке: 47 матч, 4205 минут, екі гол және бір ассист.

• Любомир Михалик – «Қайраттың» орталық қорғаушысы, 43 матч.

• Мартин Белик – екі клубта ойнаған шабуылшы, 40 матч және алты гол. ҚПЛ-дегі отандастары арасындағы ең үздік сұрмерген.

• Штефан Жошак – «Шахтердің» жартылай қорғаушысы, 33 матч және бес нәтижелі пас.

• Мирослав Немец – екі клуб үшін 32 матч және жеті гол.

Сондай-ақ Қазақстанда Лукаш Тешак пен Милош Лацны («Қайрат»), Франтишек Кубик пен Ян Жолна («Атырау»), Кристиан Колчак («Ақтөбе»), Бранислав Слука («Тұран»), Ян Масло мен Филип Серечин («Шахтер»), Милош Брезински («Ақжайық»), Юрай Пироска мен Адам Ковач («Қайсар») сынды футболшылар доп тепті.

Ал Словакиядағы қазақстандықтар саны – небәрі үшеу

Кері ағын әлдеқайда аз.

• Шахмұрза Адырбеков – оң қанаттағы вингер, «Тренчин» сапында жеті матч.

• Ғалымжан Кенжебек – «Кошице» құрамында ішкі чемпионатта үш матч.

• Мидат Галбаев – орталық қорғаушы, «Нитра» сапында бір матч (небәрі 27 минут).

Галбаев: 23 жасында аяқталған тарих

Галбаевтың құрғақ статистикасының артында ASnews.kz тілшісіне берген сұхбатында айтып берген ғибратты хикая жатыр. Қорғаушы «Нитраға» украиналық агенттер арқылы барған. Жарты жыл бойы клуб жалақысын төлемеген, тіпті гетра да бермеген, ал пәтерақысын менеджер төлеп отырған.

Дебют жанжалмен аяқталды: бапкер Мариан Сютто Ғалбаевты өмірінде ойнап көрмеген тіреуші жартылай қорғаушы позициясына шығарып, 40-минутқа таяу алмастырып жібереді.

«Мен алаңнан кетпеймін», – дейді ол. «Жоқ, сен ойыннан алындың».

Келесі күні ойыншыны дубльмен жаттығу құқығынан да айырып, клубтан шығарып тастайды. Кейінірек бапкер қонақүйге келіп кешірім сұраған. Шындық кейінірек, Галбаевқа Аустрияның екінші лигасының клубы қызығушылық танытқан кезде белгілі болды. Словакиялық агенттің анықтауынша: Сюттоның футболшыға ешқандай шағымы болмаған – жай ғана менеджермен келісім іске аспағандықтан, жоғарыдан қысым жасалған.

Осылайша Галбаев 23 жасында мансабын аяқтады. Таланттар ұстаханасы деп аталатын ел туралы оның пікірі қатаң:

«Мұндағы агенттер тек қысқа мерзімді табысқа баса назар аударады: трансферді ресімдеді де – ары қарай кете береді».

Бүгінде ол Forbes тізіміндегі адамдардың қаржысын басқарады және бір күні клуб сатып алу мүмкіндігін жоққа шығармайды – бірақ тек Қазақстаннан ғана.

Мансабын 23 жасында аяқтады: Словакиядағы тұңғыш қазақ – «Ертіс», агенттік схемалар және бай әкесі туралы

Матч алдында не дейді?

Словак тарапы есе қайтаруға бекініп отыр және өздерін топ фавориті санайды. Олардың пайдасына шешілетін дәлелдер айқын – өз алаңы, ұшудың болмауы, Молдовамен матчтан кейін ротация жасау мүмкіндігі және шабуыл шебінің әлдеқайда мықтылығы.

Қазақстанның пайдасына жұмыс істейтін бір ғана, бірақ өте салмақты дәлел бар: өзара екі матчта словактар әлі бірде-бір ұпай жинаған емес.

Еске сала кетейік, Словакия – Қазақстан матчы 29 қыркүйекте Кошице футбол аренасында өтеді, басталуы Астана уақытымен 23:45-те. Тікелей трансляцияны Qazsport арнасы көрсетеді. Алтыншы турда, 16 қарашада командалар қайта кездеседі – бұл жолы Қазақстанда.