«Еркек секілді әрекет жаса»: Головкин мен Утешеваның арасындағы жанжал туралы не білеміз?

2026 жылғы Нагоядағы Азия ойындарында Қазақстан Ұлттық Олимпиада комитетінің президенті әрі World Boxing ұйымының басшысы Геннадий Головкин амандасуға келген қазақстандық журналистке теріс жауап қайтарды. Аслан Қаженов бұл жағдайды көпшілікке жария етті. Осыдан кейін оқиға бірнеше сағаттың ішінде қызу талқыға түсті.

Бұл ҰОК басшысының отандастарымен ашық түрде келіспеушілікке түсуі бірінші рет емес. Сондай-ақ ол осыған дейін мұндай жағдайлардың себебін де түсіндірген емес. Осыдан екі жыл бұрын Головкин он жылдан астам уақыт бірге жұмыс істеген адамын да еш түсініктемесіз қызметтен босатқан еді.

ASnews.kz сол кезден бері соңына нүкте қойылмаған Жанар Утешеваның оқиғасын еске түсіреді.

Нагояда не болды?

Аслан Қаженов болған жағдайды әлеуметтік желіде жариялады. Оның айтуынша, бокс додасынан кейін ол Головкинге амандасу үшін барған. Алайда ҰОК президенті оған: «Ұятсызсың» («Бесстыжий») деп жауап берген.

«Осыған дейін Геннадий Головкин туралы бірде-бір жағымсыз пікір жазған емеспін. Керісінше, оған ерекше құрметпен қарайтынмын. Бүгін сол құрметім нөлге түсті», – деп жазды журналист.

Қаженов ҰОК басшысын нақты жұмыспен айналысуға шақырды. Атап айтқанда, қазақстандық сарапшылардың пікірінше, Линь Юйтинмен болған жекпе-жекте әділетсіз жеңілген Виктория Графееваның жеңісін қайтаруға және рұқсат етілген аяқ киімдер тізімінде болмаған аяқ киімге байланысты медальдан айырылған Ясмина Тоқсанбаеваның алтынын қайтаруға күш салуға үндеді.

«Біз мұнда қандай да бір түкке тұрғысыз адамдар емеспіз. Біздің де намысымыз бар. Біздің де қадір-қасиетіміз бар», – деді журналист.

Айта кетейік, Қаженов – қоғамда жиі дау-дамайға араласатын журналист ретінде танымал. Ол 2025 жылдың қарашасында ҰОК баспасөз қызметінің жұмысын сынаған. Өзбекстан құрамасының бас бапкері Тулкин Киличевпен сөзге келіп, одан «интриган» деген жауап естіген. Сонымен қатар қазақстандық футбол клубтарының бюджеттерін талдап, ұлттық құраманың қорғаушысы Нұралы Әліппен қазақ тіліне қатысты пікірталасқа түскен.

Алайда Головкин тарапынан бұл жағдайға қатысты ешқандай түсініктеме болған жоқ. Екі жыл бұрынғы оқиғада да дәл осындай жағдай қалыптасқан еді.

Он жылдан астам бірге жұмыс істеді

Сол оқиғаның ауқымын түсіну үшін алдымен оның алдындағы тарихқа үңілу керек.

Жанар Утешева Қостанайда дүниеге келген. Ахмет Байтұрсынұлы атындағы университетті «Журналистика» мамандығы бойынша тәмамдап, кейін Астанаға көшкен.

2009-2015 жылдары елорда Спорт басқармасында баспасөз хатшысы әрі «Астана Спорт» журналының бас редакторы қызметін атқарды.

Головкинмен алғашқы сұхбатын 2010 жылы, екіншісін 2013 жылы алды. Сол 2013 жылы әкімдіктегі жұмысымен қатар, әлемге аты енді таныла бастаған боксшының жеке PR-кеңесшісі әрі менеджері қызметін атқарды. Бұл ынтымақтастық екі жылға созылды.

Қызметтен кеткен кезде Утешева командамен қоштаспайтынын айтқан еді.

Кейін Утешева ҰОК коммуникациялар департаментін басқарды. Жалпы алғанда, ол Головкинмен он жылдан астам уақыт бірге жұмыс істеді.

2024 жылғы ақпан: тағайындау

2024 жылдың 26 ақпанында Геннадий Головкин Қазақстан Ұлттық Олимпиада комитетінің президенті болып сайланды. Ол бұл қызметте өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтатқан Тимур Құлыбаевтың орнына келді.

Сол күні Жанар Утешева ҰОК бас хатшысы болып сайланды. Ол бұл қызметте Андрей Крюковты алмастырды.

Time.kz басылымы бұл шешімді ҰОК жаңа басшысының дербес қабылдаған санаулы маңызды қадамдарының бірі деп бағалады. Басылым бір жағынан мұны тәуекелке негізделген шешім деп атады, себебі Утешева негізінен журналистік ортада танымал еді.

2024 жылғы тамыз: қызметтен босату

2024 жылдың 21 тамызында ҰОК баспасөз қызметі президенттің бұйрығымен бас хатшы Жанар Утешеваның өкілеттігі тоқтатылғанын хабарлады.

Сонымен қатар Утешеваны атқарушы комитет құрамынан шығару мәселесі 27 қыркүйекке жоспарланған Бас ассамблеяның қарауына ұсынылды.

Ресми себеп ретінде «сенімнің жоғалуы» көрсетілді.

Утешева бұл қызметте жарты жыл жұмыс істеген жоқ.

Оның орнына ҰОК бас хатшысы болып Алимжан Акаев тағайындалды.

Оның жалғыз жауабы

Утешева сол күні әлеуметтік желіде қысқа ғана жазба жариялады.

Оған көптеген достары хабарласып жатқанын, олардың ішінде оған деген сенімін әлі жоғалтпаған адамдар бар екенін айтты. Оның сөзінше, жарияланған ақпаратта көптеген олқылық бар және уақыт өте келе сол олқылықтардың орны толады.

Ал әзірге ол ешқандай түсініктеме бермейтінін жеткізді.

Сол жазбадағы бір сөйлем Қазақстанның көптеген ақпарат құралдарында кеңінен тарады:

«Ер адамша әрекет жасайтын біреу болуы керек қой» («Должен же хоть кто-то совершить мужской поступок»).

Одан кейін Утешева бұл мәселеге қатысты кең көлемді түсініктеме берген жоқ. Бір айдан кейін де, бір жылдан соң да жағдай өзгермеді.

2024 жылдың желтоқсанында Time.kz басылымы «ер адамша әрекетті» ешкім жасамағанын және Головкин мен Утешеваның арасында нақты не болғаны әлі белгісіз екенін жазды.

Нұсқалар көп, бірақ нақты жауап жоқ

Ресми түсініктеме болмағандықтан, қазақстандық баспасөзде оқиғаның бірнеше ықтимал себебі талқыланды. Алайда олардың барлығы – ақпарат құралдарының болжамдары ғана, ресми түрде расталған дерек емес.

Париждегі төрешілер дауы. Sports.kz оқиғалардың хронологиясына назар аударды. 2024 жылы тамыз айының басында, Утешева қызметтен кетерден аз уақыт бұрын, ол қазақстандық боксшы Мұхаммедсабыр Базарбайұлы мен грузиялық Лаша Гурули арасындағы Олимпиада жекпе-жегіндегі төрешілікке ҰОК-ның келіспейтінін мәлімдеген еді.

Комитетте қалыптасқан «дәстүрлермен» келіспеушілік. Ulysmedia Утешеваның ұстанымы ҰОК-тағы қалыптасқан тәртіпке қысым жасағанын жазды. Оның әлеуметтік желідегі жазбаларынан Қазақстандағы олимпиадалық қозғалыстың даму бағытына қатысты көзқарастармен келіспейтіні байқалған. Басылым мұндай сын спортқа бөлінетін бюджет қаржысына жылдар бойы тәуелді болып келген адамдардың наразылығын тудырды ма деген сұрақ қойды.

«Тұзаққа түсті» деген нұсқа. Time.kz «Кто подставил генсека НОК?» атты материалында Утешеваны атқарушы комитеттің ішіндегі адамдардың бірі әдейі қиын жағдайға қалдыруы мүмкін деген нұсқаны келтірді. Болжам бойынша, бұған Утешеваның сол адамдарға қатысты белгілі бір компромат жинауы себеп болуы ықтимал.

PR-қадам болуы мүмкін деген нұсқа. Сол материалда керісінше болжам да қарастырылды. Яғни, резонанс тудырған жұмыстан босату мен «сенімнің жоғалуы» деген өткір формулировка Париж Олимпиадасындағы сәтсіздіктен кейінгі назарды басқа жаққа бұрудың тәсілі болуы мүмкін деген пікір айтылды. Ол кезеңдегі жауапкершілік ҰОК-қа жүктелген еді.

Алайда бұл нұсқалардың ешқайсысы ресми түрде расталған жоқ.

Жауапсыз қалған сұрақтар

Арада екі жыл өткенде дәл осыған ұқсас жағдай қайталанып отыр.

Утешева да, Қаженов те Головкинмен көпшілік алдында жанжалға түсті. Екі жағдайда да ҰОК басшысы өз ұстанымын ашық түсіндірген жоқ.

Еске сала кетейік, Геннадий Головкин 2024 жылдың ақпанынан бері Қазақстан Ұлттық Олимпиада комитетін басқарып келеді.

2026 жылдың шілдесінен бастап Головкин World Boxing ұйымына да жетекшілік етеді.

Нагоядағы 2026 жылғы Азия ойындарында Қазақстанның бокс құрамасы елеулі шығынға ұшырады. Жарысты Сабыржан Аққалықов, Оразбек Асылқұлов, әлем чемпионы Нұрбек Оралбай, сондай-ақ Назым Қызайбай, Виктория Графеева және Аида Әбікеева мерзімінен бұрын аяқтады.