«Түркиядан бас тартамын»: «Сьон» ойыншысы – Еуропадағы ойын және Қазақстан намысын қорғау жайлы

2008 және 2009 жылғы буын – Қазақстанның үміті. Олардың ең нәтижелі футболшылары Англия мен Испанияның танымал клубтарында өнер көрсетуде. Ал біз швейцариялық «Сьонда» тәжірибе жинап жүрген қорғаушы Джан Ходжаоглуды таныстырамыз.

ASnews.kz сайтына берген сұхбатында 17 жастағы талант:

• Альпідегі ойыны мен ықтимал трансфері туралы айтты;
• құрдастарының болашағына баға берді;
• Қазақстан, Түркия және Әзірбайжан құрамаларының арасында таңдау жасады.

– Джан, сен «Сьондағы» алғашқы маусымыңды өткіздің. Бұл командаға қалай тап болғаныңды және өз өнерің туралы не ойлайтыныңды айтып берсең?

– Бастапқыда «Сьон» өкілдері мені екі апталық қаралымға шақырды, бірақ үш күннен кейін-ақ бапкер менің қабылданғанымды айтты. Өкінішке қарай, ФИФА ережелеріне байланысты ресми матчтарға қатысу мүмкін болмады: ЕО паспорты да жоқ, жасым да 18-ге толмаған. Бірақ Швейцариядағы бұл жыл ерекше өтті.

Мұндағы жаттығу жүйесінің арқасында көп нәрсені үйрендім. Сондай-ақ, деңгейімді көтеруге көмектескен тамаша бапкерлермен таныстым. Қазір біз Бельгия және Германия клубтарымен келіссөздер жүргізіп жатырмыз – жаңа маусымды қайда бастайтыным жақын арада белгілі болады.

– Команда қандай нәтижелерге қол жеткізді?

– Бұл уақыт плей-офф кезеңіне шығып, «Серветт» сияқты мықты қарсыластарды жеңген сәтті маусым болды. Жоғарыда атап өткенімдей, чемпионатта ойнай алмадым, есесіне 10 жолдастық матч өткіздім. Мұндағы танымал «Ксамакс» клубына қарсы өз алаңында дебют жасадым.

Дерек: Әр жылдары «Ксамакс» сапында Люсьен Фавр, Харис Сеферович және Йоан Джуру өнер көрсеткен.

– Сенің амплуаң қандай?

– Сол матчта бапкер мені «алтылық» (тірек жартылай қорғаушысы) позициясына қойды және мен өзімді жақсы қырымнан көрсеттім. Біз тіпті жеңіске жеттік. Ал «Сьон» U-21 командасымен спаррингте оң жақ қорғаушының рөлін атқардым. Өзімді сенімді ойнайтын және айып алаңына жиі пас асыратын қорғаныс ойыншысы ретінде көремін.

– Швейцарияның оңтүстік-батысында тұру деген не? Жергілікті жағдайға қаншалықты тез үйреністің?

– Швейцариядағы өмір басқа жерлерден сәл өзгеше. Мен оны «тәртіп елі» деп атар едім, өйткені мұнда назар аударатын басқа бөтен нәрселер дерлік жоқ. Осылайша сен оқу мен футболға жақсырақ көңіл бөлесің.

Француз тілімді жақсартып алдым, қазір достарыммен және штаб мүшелерімен еркін сөйлесе аламын. Қорытынды емтиханды B2 деңгейіне тапсырдым. Жалпы, бұл жағымды және өзінше консервативті адамдары бар аймақ.

– Өткен жылы сен Қазақстан жасөспірімдер құрамасына алғашқы шақыруды алдың, бірақ соңғы өтінімге енбей қалдың. Жергілікті мамандармен сөйлестің бе?

– Ол жолы жаттығу үрдісі мен матчтарда өзімді жақсы көрсете білдім деп есептеймін. Бапкер Бауыржанның (Сағындық) айтуынша, бір жыл ішінде мен айтарлықтай өсіппін. Қазіргі менің жалғыз мақсатым – қараша айына дейін тиісті деңгейде дайындалып, негізгі құрамнан орын алу.

– Сені Түркия футбол федерациясы бақылап жүр деген қауесет бар. Бұл қаншалықты шындыққа жанасады?

– Солай деседі. Иә – Түркия U-18 құрамасының бапкері менің ойыным жазылған бейнежазбаларды сұратып, «Сьон» басшылығымен байланыста отыр. Әзірге бұл туралы айту қиын, өйткені оларда әлі цикл басталған жоқ. Оның үстіне менде күрделі жағдай: әкем арқылы Әзірбайжанды, ал анам арқылы Қазақстанды таңдау мүмкіндігім бар. Өзім Түркияда дүниеге келгем. Бірақ үш елдің де мәдениетін барынша үйренуге тырысып жүрмін.

– Бауыржан айтқандай, біздің командада сенде тіл табысу мәселесі туындаған екен. Қазақ немесе орыс тілдерін меңгердің бе?

– Жігіттерді, жұмысшыларды және жаттығудағы нұсқаулықтарды шынымен түсінгенімді сеніммен айта аламын. Ал сол жиынмен салыстырғанда, қазір қазақша және орысша білімімді тек жетілдіре түстім.

– Ең жақын серігің кім?

– Біреуді бөліп жару қиын, өйткені мен барлық жігіттермен жақсы тіл табыстым. Құрамада отбасылық атмосфера орнаған. Бірақ мен алғашқы жиынға келгенде, Диярхан (Қарабалинов) маған тактикалық қойылымдарды егжей-тегжейлі түсіндіріп, ұжымға сіңісіп кетуіме көмектесті.

«Түркияда азғырушы факторлар көп»: қазақстандық қорғаушы биыл «Аланьяспор» сапында дебют жасауы мүмкін

– Егер таңдау алдында тұрсаң, тұрақты түрде қай елдің намысын қорғар едің?

– Мен Қазақстанды таңдар едім, өйткені біздің команданың аурасы ерекше. Ондағы достарым маған сенеді және Еуропа чемпионатының іріктеу кезеңінде ойнамасам да, мені үнемі шақырады. Құрамада маған жаңа нәрсе үйреткен барлық жандарға ризамын.

– Қазір Еуропаға ауысып жатқан қазақстандық жастардың қатары өсіп келеді. Жиындарда көргендеріңе сүйене отырып, олар Швейцария, Германия немесе Аустрияда бәсекеге қабілетті бола алады деп есептейсің бе?

– Әрине, елде топ-лигаларда өнер көрсете алатын дарынды футболшылар аз емес. Бірақ мәселе – қазақстандық мектептердегі дайындық деңгейі еуропалық орталықтар қамтамасыз ететін деңгеймен салыстыруға келмейді. Бапкерлердің біліктілігіне де қатысты осыны айтуға болады. Егер қателеспесем, Қазақстанда белсенді жұмыс істейтін екі-ақ академия бар: «Шахтер» және «Қайрат». Олар жасөспірімдер жарыстарында өзара бәсекелеседі. Алайда, егер жағдайды жақсартса, бес жылдан кейін біз Еуропаның жоғарғы дивизиондарынан кем дегенде он қазақстандықты көретін боламыз.

– Футболдағы үлгі тұтар тұлғаң кім?

– Роналду. Оның мақсатқа ұмтылысына, еңбекқорлығына және ой-өрісіне тәнтімін. Өзімді де көп еңбектенетін адам ретінде есептеймін. Сонымен қатар, Криштиану өте сыйлы әрі қарапайым, бұл қасиеті өзіне баурап алады.

– Ал жалпы өмірде ше?

– Ең басты үлгі – әкем. Мен үшін ең алдымен Жаратқанмен байланыс, содан кейін отбасы тұрады. Әкемді әрқашан үлгі тұттым және оның, жақындарымның мені мақтан тұтқанын қалаймын.

– Енді, маусымаралық кезеңде сенің бір күнің неден тұрады? Жаттығудан тыс уақытта немен айналысасың?

– Таңертең ерте екі сағат жаттығамын, отбасыммен уақыт өткіземін, әлем чемпионатын тамашалаймын және демаламын, өйткені Еуропада төзігісіз ыстық болып тұр. Бабымды сақтап жүрмін, өйткені жоғарыда айтып өткенімдей, Бельгия немесе Германия клубтарының біріне ауысуым мүмкін.

Дерек: Еуропа ауқымды аномальды ыстықты бастан кешіруде. Бұл инфрақұрылымдық мәселелерге әкелді – жолдар шытынап, рельстер бұзылуда, ал аптап ыстық салдарынан кейбір көрікті жерлер жабылып жатыр.