Ең шулы төбелеске 15 жыл толды: ықпалды туыстар, Айсұлтан Назарбаевтың «Локомотиві» және өмірлік «бан»

10 наурызда Шымкентте жанжалды оқиға орын алды: «Ордабасы» мен «Ақтөбе» жастар командаларының ойыншылары жаппай төбелес шығарды. Қақтығыс салдарынан алаң иелерінің капитаны қамауға алынды, ал қонақтардың 17 жастағы қорғаушысының жағы сынып, ауруханаға түсті, деп хабарлайды ASnews.kz.

Қазақстан футбол федерациясы тергеу бастауға құқылы емес: жолдастық кездесу ұйымның құзыретінен тыс жерде өткен. Алайда, осыдан 15 жыл бұрын бұл ұйым (ол кездегі ҚФФ) жас футболшының мансабына балта шабатын шешім қабылдаған болатын.

2011 жылдың 15 сәуірі. ҚазЭУ-дің (қазіргі – Нархоз) Алматыдағы стадионы. Ресми түрде «Астана» болып өзгертілуіне екі ай қалғанда «Локомотив-Ж» «Қайраттың» қосалқы құрамына қарсы ойнап жатыр. Қосымша уақытта алматылықтар 2:1 есебімен алда келеді. Шаршаған ойыншылар фолға фолмен, кейін шапалақпен жауап қата бастайды, бұл төрешінің іске араласуына түрткі болады.

Матч соңындағы тартыс – жиі кездесетін құбылыс. Бірақ бұл жолы қарбалас сәтте алматылықтардың шабуылшысы Арман Мәсімжанов (айтпақшы, ол кезде алмастырылып қойған) аса қатыгездікпен қарсыласына қос аяқпен секіріп кіріп кеткен:

«Оның менің жолдасыма не істегенін көргенде, шыдай алмай, эмоцияға берілдім. Біз «Қайратта» бір-біріміз үшін отқа түсуге дайынбыз», – деп түсіндірді ол кейінірек.

Жанжалды бастаушылардың бірі Радмир Мүксінов зардап шекті. Ол кезде «Локомотив-Ж» ойыншысы Алмас Бейсеновпен сөзге келіп, қызыл қағаз алып үлгерген еді. Дәл сол кезде Мәсімжанов оған ту сыртынан шабуыл жасаған.

ҚФФ баспасөз хатшысы Александр Кеплин мәлімдеме жасады:

«Екі команданың кінәсінен матч соңына дейін ойналмады. Төреші алаңнан қуған Бейсенов пен Мүксінов тиісінше төрт және бес ойынға шеттетілді».

Ең ауыр жазаны Мәсімжанов алды. «Өмірге және денсаулыққа қауіп төндіретін соққылар жасағаны үшін» «Қайрат» шабуылшысы өмір бойына спорттан шеттетілді.

Клуб жедел түрде апелляциялық шағым түсірді, бірақ нәтижесіз болды.

«Арманға обал – алдында тұтас мансабы бар еді ғой. Иә, секіріп кіргені рас, біз оны мойындаймыз, бірақ кешіре білу керек. Дене бітімі шағын (бойы 160 см-ден сәл ғана асады – еск.) бола тұра, ол жай ғана командаласына араша түскісі келді. Қазір бәрін түсініп, жылап отыр», – деді команданың бас бапкері Евгений Кузнецов.

Кузнецов сол кезде «Локомотивте» «арттарында мықты адамдары бар» футболшылар болғанын тұспалдады.

Евгений Кузнецов

«Неге біздің шәкірттерімізді осыншама қатаң жазалады? Бәлкім, «Локода» жоғары лауазымды шенеуніктердің туыстары бар болғандықтан шығар... Түсініңіздер, мен жазаға қарсы емеспін. Кінәлілердің барлығы тиісті жазасын алуы керек. «Локода» жазаға тартылуы тиіс басқа да футболшылар болды, бірақ белгісіз себептермен олар аман қалды. Нұржігіт ше? Ол да жүгіріп, айқайлап, төбелесті қоздырды емес пе?»

Төбелеске қатысқандар (төрт адам) Әуезов аудандық ішкі істер басқармасына жеткізіліп, футболшылар бір-біріне ешқандай шағымы жоқ екендігі туралы арыз жазды. Бейресми ақпаратқа сүйенсек, «Қайрат» ойыншыларының бірінің туысы құқық қорғау органдарында жоғары қызмет атқарған, алайда Кузнецов айтқандай, «Локомотивтің» таныстары одан да мықты еді – еліміздің бас әкімшілігінде жұмыс істейтін қызметкер, танымал медиаменеджер. Сол жылы «Локоның» қосалқы құрамында таныстыруды қажет етпейтін Айсұлтан Назарбаев сегіз ойын өткізген еді.

Қазақстан футбол федерациясына «жоғарыдан» қысым жасалды ма – дөп басып айту қиын, алайда кулуарда футбол ұйымына Мәсімжановты қатаң жазалау міндеттелгені туралы сыбыстар айтылып жүрді.

Нұрғазы Нұржігітке келер болсақ, ҚФФ Төрешілік және инспекциялау департаментінің басшысы Александр Мазманьян кейінірек шабуылшының «аса қатыгездік танытқанын және оқиғаның басқа қатысушыларымен бірге жазалануы тиіс екенін» мойындады.

2011 жылдың мамыр айында апелляциялық комитет істі қайта қарады. Мәсімжановтың өмір бойына шеттетілуі үш жылға дейін қысқартылды – бұл бәрібір жас ойыншы үшін өте үлкен мерзім.

Арман Мәсімжанов

«Үш жылдан кейін мен 22-ге толамын. Өз бетімше жаттықсам да, бұл жаста мен ешкімге керек емеспін. Бірақ мен өз кінәмді әлдеқашан түсіндім – Мүксінов мені түсініп, кешірімімді қабыл алды», – деді бұрынғы футболшы сұхбатында.

Айта кетейік, клубтардың әрқайсысына 300 мың теңге көлемінде айыппұл салынды. Бұған қоса, алматылықтар алаңда тәртіпсіздіктер тудырған ойыншыларының арандатушылық әрекеттері үшін қосымша 100 мың теңге айыппұл арқалады.

Тарих көрсеткендей, алаңдағы мұндай оқиғалар қатысушылар үшін ұзақ мерзімді зардаптарға әкелуі мүмкін. Бүгінде ҚФФ Шымкенттегі жағдайға араласа алмайды, дегенмен тәртіптік органдардың бұрынғы шешімдері санкциялардың қаншалықты қатаң болуы мүмкін екенін аңғартады.

Арман Мәсімжанов үшін бұл оқиға шешуші сәт болды. Шеттетілу мерзімі қысқарғанына қарамастан, ол кәсіпқой футболда тұрақтап қала алмады (Қытайға көшу туралы ойлар да болған) – шын мәнінде, футболшы ретінде оның жолы болмады. «Ордабасы» жастар командасының капитаны да Арманның осы тағдырын қайталауы мүмкін.